Waarom rood licht therapie meer doet dan alleen ontspannen

Antwoord in het kort Rood en nabij-infrarood licht dringen door tot in je huid en weefsel, waar ze worden opgevangen door de mitochondriën: de energiefabriekjes van je cellen. Daar ondersteunen ze het proces waarmee cellen energie produceren. Die extra energie is precies waarom cellen sneller kunnen herstellen: spieren komen na inspanning sneller terug, en huidcellen bouwen efficiënter collageen op. Als onderdeel van een bredere herstelroutine is rood licht therapie een waardevolle aanvulling, geen losstaande truc.

Licht dat je cellen bereikt doet iets wat licht op je huid niet doet

Het raakt de mitochondriën, de plek waar herstel daadwerkelijk begint.

Dat klinkt technisch, maar het mechanisme is eenvoudiger dan het lijkt. En het verklaart waarom rood licht therapie anders werkt dan warmtebehandelingen of massages die hun effect op de oppervlakte laten voelen.

We hebben LED-lichttherapie recent toegevoegd aan ons aanbod bij Pragma Health. Niet omdat het een trend is, maar omdat het aansluit op wat we al weten over herstel op cellulair niveau.

Waarom niet elk licht hetzelfde effect heeft

Verschillende golflengtes gedragen zich compleet anders zodra ze je huid raken.

Ultraviolet licht wordt grotendeels tegengehouden door de bovenste huidlagen. Blauw licht dringt maar heel oppervlakkig door. Maar in het rode en nabij-infrarode deel van het spectrum, ruwweg tussen 600 en 900 nanometer, gebeurt er iets anders: dit licht wordt relatief weinig geabsorbeerd door water en bloed, waardoor het dieper in het weefsel doordringt, tot in de spieren toe.

Dit gebied staat bekend als het optisch venster. Het is de reden dat juist rood en nabij-infrarood licht worden gebruikt in fotobiomodulatie, beter bekend als LED-therapie.

Wat er in je cellen gebeurt wanneer licht ze bereikt

Diep in je cellen zitten mitochondriën: de energiefabriekjes die voeding omzetten in bruikbare energie, ook wel ATP genoemd. Een van de laatste stappen in dat proces verloopt via het enzym cytochroom c oxidase. Dit enzym heeft een bijzondere eigenschap: het reageert op licht, specifiek op golflengtes in het rode en nabij-infrarode spectrum.

Zo werkt het: onder invloed van stress of een tekort aan zuurstof kan een molecuul zich aan dit enzym hechten, waardoor de energieproductie afremt. Licht in de juiste golflengte koppelt dit molecuul los, waardoor het enzym weer efficiënter werkt. Het resultaat: minder remming, meer zuurstofverbruik en een hogere energieproductie in de mitochondriën, zoals beschreven in onderzoek naar fotobiomodulatie en hersenfunctie. Dit is niet alleen in het laboratorium gemeten, maar ook in levend menselijk weefsel: onderzoekers volgden met een speciale meettechniek hoe infraroodlaserbehandeling van de onderarm cytochroom c oxidase en bloedzuurstof veranderde, vergeleken met een placebobehandeling.

Er is ook een tweede, minder bekend mechanisme. Mitochondriën blijken onder invloed van nabij-infrarood licht een eigen vorm van melatonine aan te maken, los van de bekende melatonine die je slaap reguleert, zoals beschreven in onderzoek naar zonlicht en fotobiomodulatie en in onderzoek naar melatonine en nabij-infrarood licht. Deze cellulaire melatonine werkt als antioxidant binnen de cel en helpt afvalstoffen op te ruimen die vrijkomen bij energieproductie. Dit is een jongere onderzoekslijn, maar sluit logisch aan op het eerste mechanisme: licht ondersteunt niet alleen de energieproductie zelf, maar ook de opruiming van wat daarbij vrijkomt.

Meer over hoe energie en herstel samenhangen lees je in onze blog over waarom je energie wegzakt en hoe je dit herstelt en over de rol van herstel tijdens slaap in onze blog over waarom je moe wakker wordt ondanks genoeg slaap.

Wat onderzoek hierover laat zien

Voor huidverbetering is het bewijs het sterkst. Een gerandomiseerd en gecontroleerd onderzoek onder 136 deelnemers liet zien dat rood en nabij-infrarood licht, na dertig behandelingen, bijdroeg aan een meetbare toename in collageendichtheid, vastgesteld met echografie.

Voor spierherstel en vermoeidheid ondersteunt het merendeel van het onderzoek een gunstig effect. Verschillende meta-analyses vinden verbeteringen in spieruithoudingsvermogen, herstel van spierkracht en vermoeidheidsmarkers. Het effect lijkt sterker bij mensen die minder getraind zijn dan bij topsporters, zoals blijkt uit een meta-analyse uit 2024. Een gerandomiseerde studie bij oudere vrouwen liet een significante afname in spiervermoeidheid zien, gemeten met spierelektriciteit en melkzuurwaarden.

Wetenschappelijke eerlijkheid hoort er wel bij: niet elke studie vindt dit effect, en niet elke onderzoeker is overtuigd dat het exacte mechanisme al sluitend is aangetoond. Golflengte, dosis en behandelduur verschillen sterk tussen onderzoeken. Dat betekent niet dat het mechanisme onwaar is, maar wel dat de wetenschap hier nog volop in ontwikkeling is.

Waarom rood licht therapie past binnen een recovery routine

Bij Pragma Health draait alles om herstel in de breedste zin: van stress en slaap tot energie en spierherstel. Spieren herstellen na je 40e trager, de huid regenereert minder snel en lichaamstransformatie kost meer consistentie dan vroeger. Rood licht therapie past in die lijn, met name gericht op spierherstel na inspanning en huidkwaliteit. Hoe cortisol en slaap dat herstelproces beïnvloeden lees je in onze blogs over stress en buikvet en waarom slaaptekort buikvet in stand houdt.

Daarom combineren we rood licht therapie met andere behandelingen binnen ons recovery abonnement, samen met Whole Body Cryo. Elke behandeling richt zich op een ander niveau van herstel:

• Whole Body Cryo richt zich op systemisch herstel: het hele lichaam, spieren en zenuwstelsel via de koudeprikkel en parasympathische activatie
• Rood licht therapie richt zich op het cellulaire niveau, via de mitochondriën en energieproductie

Dit is geen combinatie waarbij de twee elkaar wetenschappelijk aantoonbaar versterken tot één superieur effect. Het is een combinatie die verschillende herstelbehoeften in één sessie samenbrengt, zodat je in minder tijd meerdere kanten van herstel aanspreekt.

Wil je kennismaken met een recovery sessie?

Ben je benieuwd hoe rood licht therapie aanvoelt en wat het voor jouw herstel kan betekenen? Plan een kennismakingssessie bij Pragma Health. We lichten toe welke behandeling in jouw situatie het meest logisch is en je ervaart direct hoe het aanvoelt.

Plan een kennismakingssessie via WhatsApp

Veelgestelde vragen

Wat doet rood licht met mijn cellen?

Rood en nabij-infrarood licht worden opgevangen door cytochroom c oxidase, een enzym in de mitochondriën dat een sleutelrol speelt in de energieproductie van de cel. Licht in deze golflengtes ondersteunt de werking van dit enzym, wat kan bijdragen aan een efficiëntere energieproductie.

Is er wetenschappelijk bewijs voor rood licht therapie?

Voor huidverbetering, zoals collageendichtheid, is het bewijs uit gerandomiseerd onderzoek sterk. Voor spierherstel en vermoeidheid vindt het merendeel van de studies een positief effect, al is de bewijskracht wisselend en is niet elke onderzoeker het eens over hoe het mechanisme precies werkt.

Is er een risico of bijwerking bij rood licht therapie?

Rood licht therapie in het rode en nabij-infrarode spectrum bevat geen UV-straling en wordt in onderzoek consistent als veilig en pijnloos beschreven. Bij twijfel, zwangerschap of specifieke medische aandoeningen is het verstandig dit vooraf te bespreken.

Hoe voelt een sessie en hoe vaak is het zinvol?

Een sessie voelt niet pijnlijk of onaangenaam aan, vaak bijna niet merkbaar. In onderzoek worden meestal meerdere sessies per week toegepast over enkele weken tot maanden voordat er meetbare effecten zichtbaar worden, vooral bij huidtoepassingen.

Samenvatting in 5 punten

• Rood licht therapie werkt via de mitochondriën: rood en nabij-infrarood licht ondersteunen de energieproductie van de cel
• Het licht bereikt diepere weefsellagen dan de meeste andere lichtsoorten, via het zogenoemde optisch venster
• Nabij-infrarood licht stimuleert ook lokale melatonineproductie in de cel, wat helpt bij het opruimen van afvalstoffen uit de energieproductie
• Voor huidverbetering is het onderzoek het sterkst; voor spierherstel en vermoeidheid is het bewijs overwegend positief maar wisselend
• Binnen een recovery routine vult rood licht therapie Whole Body Cryo aan, elk gericht op een ander deel van herstel